Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Krakowie

Komunikat prasowy po rozprawie dotyczącej odpowiedzialności
za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych

Kara pieniężna za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych,
w sytuacji gdy kierowca nie posiadał karty opłaty w pojeździe w momencie
kontroli, jest zgodna z konstytucją.

25 marca 2010 r. o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie
prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dotyczące
odpowiedzialności za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września
2001 r. o transporcie drogowym w związku z pkt 4.1. załącznika do tej ustawy
w zakresie, w jakim sankcja administracyjna w postaci kary pieniężnej za
nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych obejmuje sytuację,
gdy kierowca nie posiadał karty opłaty w pojeździe w momencie kontroli,
jest zgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 konstytucji.

Trybunał oceniał przepisy określające karę 3 000 zł za nieuiszczenie opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych przez pojazdy ciężkotowarowe.
W zakwestionowanej w pytaniu prawnym regulacji, w pkt. 4.1. załącznika
do ustawy o transporcie drogowym, podkreślono, że karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe,
a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia
opłaty. Ustawodawca uznał zatem brak dowodu opłaty za tożsamy z brakiem
opłaty. Zdaniem sądu pytającego zrównanie - poprzez nałożenie wygórowanej kary pieniężnej w takiej samej wysokości - odpowiedzialności osób, które
w ogóle nie uiściły opłaty za przejazd z osobami, które jedynie w momencie
kontroli nie posiadały karty opłaty w pojeździe narusza konstytucyjną zasadę
proporcjonalności.

Trybunał Konstytucyjny nie podzielił tego rozumowania. Podkreślił,
że mechanizm uiszczania opłat składa się z dwóch czynności: nabycia karty
opłaty w przeznaczonym do tego punkcie oraz jej prawidłowego wypełnienia.
Wykonanie tych czynności pozwala na przypisanie karty do określonego
pojazdu i czasu przejazdu. Mechanizm ten jest analogiczny do stosowanych
powszechnie opłat za przejazdy środkami komunikacji miejskiej, gdzie do
stwierdzenia, że opłata została uiszczona konieczne jest nie tylko nabycie
biletu, ale również jego poprawne skasowanie. Opłata drogowa służy
konkretnemu przejazdowi, a karta opłaty stanowi dowód uiszczenia tej opłaty,
dlatego prawidłowo wypełniona musi znajdować się w pojeździe w trakcie
przejazdu. Nałożenie na przewoźnika wyżej wymienionych obowiązków
gwarantuje przypisanie karty opłaty do wskazanego pojazdu, przy użyciu którego
w ustalonym terminie będzie wykonywany transport. Zapobiega to wielokrotnemu
wykorzystywaniu karty opłaty przez więcej niż jeden pojazd lub przez jeden
pojazd, ale w różnym czasie.

Trybunał nie podzielił stanowiska sądu pytającego, że dla realizacji celów
określonych w ustawie nie jest konieczne zrównanie odpowiedzialności osób,
które nie posiadały karty opłaty w pojeździe w momencie kontroli z osobami,
które takiej opłaty w ogóle nie uiściły. Określony w przepisach tryb wnoszenia
opłat za przejazd po drogach krajowych powoduje, że okazanie karty opłaty
po kontroli nie gwarantuje, iż została ona wypełniona przed rozpoczęciem
przejazdu, a więc czy w istocie opłata za ten konkretny przejazd została
uiszczona. W związku z tym nie ma podstaw do łagodniejszego potraktowania
tego typu niedopełnienia obowiązku ustawowego.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Mirosław Wyrzykowski,
sprawozdawcą była sędzia TK Maria Gintowt-Jankowicz.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu
w Dzienniku Ustaw.

Aktualności